Newsletter
Name:
E-mail:

Максим Шевченкэ Сирие Адыгэхэр хэкум къащэжьынхэу дэлажьэ

admin - 2015-09-15 16:28:16

 

«Эхо Москвы» зыфиIорэ радиом икъэтынэу «ЕплъыкIэ шъхьафым» зэдэгущыIэгъоу Максим Шевченкэм щыдашIыгъэм щыщ пычыгъоу адыгэмэ афэгъэхьыгъэр къыхэтэуты.

Сирием щыпсэурэ тилъэп­къэгъухэу заом хэкIуадэхэрэр а къэралыгъом къищыжьыгъэнхэм, Урысыем къэщэжьыгъэнхэм Максим Шевченкэр зэрэ­кIэлъэIурэм фэшI лъэшэу тыфэразэу игущыIэхэм гъуазэ шъуафэтэшIы.

«...Сэ документ згъэхьазырыгъэ цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм фэгъэзэгъэ Советэу УФ-м и Президент дэжь щыIэм итхьаматэу ­Михаил Федотовым, Урысыем и Президентэу Владимир Путиным алъызгъэIэсынэу. Ащ къыщисэ­Iо­тыкIы я 19-рэ лIэшIэгъум лъы­гъэчъэ заоу Кавказ щыкIуагъэм ыпкъ къикIыкIэ егъэзыгъэкIэ Те­мыр Кавказыр къэзыбгынэнэу хъугъэгъэ мухьаджырхэр ти­лъэпкъэгъухэу лъытэжьыгъэн­хэ зэрэфаер. Бэмэ а уахътэр ащы­гъупшэжьыгъэу, блэкIыгъахэу алъытэми, кавказ лъэпкъхэмкIэ ащ непи мэхьанэшхо иI, ащы­гъупшэрэп, анахьэу адыгэхэм...

Норвегием, Швецием адыгэхэр зэрещалIэх. Тикъэралыгъо а Iо­фым зэрэхэмылажьэрэр емыпэ­сыгъэу сэлъытэ, тэры ахэр ти­лъэпкъэгъукIэ тлъытэнхэшъ, къэ­зыщэжьынхэу щытыр, яIахьыл­хэри тихэгъэгу исых. ­Урысыем щыпсэурэ адыгэмэ зэкIэми пIо­ми хъунэу яIахьылхэр, е Сири­ем, е Тыркуем ащэпсэух. Империем идзэхэр ­зэрязаохэрэм фэшI нэбгырэ минишъэ пчъагъэ­мэ яхэгъэгу абгынэгъагъ. Я 19-рэ лIэшIэгъум тхьамыкIагъоу адыгэхэр зыхэтыгъэхэр, жъалы­мыгъэу арахыгъэр шъыпкъэны­гъэ зыхэлъ урыс ­офицермэ къа­тхыжьыгъэх. ЛъэпсэкIод заом зэрэхэлажьэхэрэр ахэм къыра­гъэкIущтыгъэп...

АпэрэмкIэ, тилъэпкъэгъухэм яфитыныгъэхэр адыгэхэм, мухьа­джырэу икIыжьыгъагъэхэм ялIэ­ужхэм яптыжьынхэшъ, Урысыем къэпщэжьынхэ фае. ЯтIонэрэм­кIэ, граждан заом къыхащыжьхэрэм зэрадэзекIохэрэм ­фэдэу статуситIу афэбгъэнэфэныр ате­фэ: тилъэпкъэгъухэу ыкIи зы­шъхьэ езыхьыжьэжьыгъэхэу (беженцэхэу).

А Iофыгъом ыуж зыщыпсэущт­хэ чIыпIэхэр къафыхэхыгъэн фае. Интернетым сэщ пае гущы­Iэ Iаехэр къатхыхэу се­джэ. «Шев­ченкэм ыдэжь джары ре­рэгъэтIысхьэх. Арыми тэ тые­рагъ». Адыгэмэ чIыгу нэкIыбэ яI. Станицэу Зе­ленчукскэм къыщегъэжьагъэу Краснодар краим нэс тызырэ­кIом, километрэ 50 фэдиз къэт­кIугъ. ­Адыгэ бэслъынэйхэм ар ячIыгу - шъофых, мэзых, зи ащыпсэурэп.

Мары, Адыгэ Республикэм ит адыгэ къуаджэхэм тяжъу­гъэплъ. МазэкIэ узэкIэIэбэжьмэ ащ сыщыIагъ, 1999-рэ илъэсым Косовэ къыращыжьыгъэ адыгэ­мэ якъуаджэ унэ шIагъохэр, непэрэ уахътэм диштэрэ ­унэхэр дэтых. Югославием щы­ряIэгъэ унэмэ афэдэхэр мыщи щафа­шIыгъэх. Сирием къикIыжьхэмэ, ащ щыряIагъэмэ афэдэхэри агъэпсыных.

Къуаджэр дахэу зэгъэфагъэ, къабзэ, IофшIэн зимыIэ дэсэп, ясабыйхэр кIэлэцIыкIу Iыгъы­пIэхэм, еджапIэхэм ачIэсых. ЗэкIэми урысыбзэр зэрагъэ­шIагъ. Зыныбжь икъугъэхэр къулыкъум агъакIох, агъэмэфэ­кIызэ агъэкIуатэх... Ащ фэдэ цIыф­хэр уихэгъэгу къихьажьын­хэм удэлэжьэн фаеу ­сэлъытэ».

Хэутыным
фэзыгъэхьазырыгъэр

Дэрбэ Тимур.

Адыгэ Макъ

 

Add comment

Name : *
Country :
E-mail :
Subject : *
Comment :
Users Comments